fbpx

เกษตรก้าวหน้า – พิธา ลิ้มเจริญรัตน์

เกษตรก้าวหน้า

พิธา ลิ้มเจริญรัตน์

ส่วนหนึ่งจากงานแถลงนโยบายพรรคอนาคตใหม่ เปิดวิสัยทัศน์ เปลี่ยนอนาคต 16 ธันวาคม 2561 ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์


สวัสดีทุกท่านครับ

ตลอดชีวิตที่ผ่านมา ผมมีโอกาสเดินทางไปเกือบทุกจังหวัดทั่วประเทศไทย ผมมีโอกาสได้คลุกคลีกับชาวนา ชาวไร่ ชาวสวน และเห็นกับตาของผมถึงปัญหาอันมากมาย ถึงความทุกข์ ความยากลำบากของพี่น้องชาวเกษตร แต่ในขณะเดียวกันผมก็ยังเห็นศักยภาพอันมหาศาล ผมก็ยังเห็นโอกาส ผมก็ยังเห็นความหวัง ผมยังเห็นทองคำที่มันฝังอยู่ในดิน

ในโลกแห่งอนาคต สิ่งที่ผมเชื่อก็คือ การเกษตรต้องเป็นการเกษตรที่มีความก้าวหน้า เป็นการเกษตรที่มีความทันสมัย เป็นการเกษตรที่มีการเพิ่มมูลค่า เป็นการเกษตรที่มีเทคโนโลยีเข้ามาจับ การเกษตรแบบนี้เท่านั้นที่จะทำให้เกษตรไทย เท่าเทียมกัน และเท่าทันโลกได้

ในเมื่อวิสัยทัศน์ของเราคือการทำให้เกษตรไทยก้าวเท่าทันโลกได้ เรามีความจำเป็นที่จะต้องเอาข้อมูลระดับโลกมากางดู แล้วดูซิว่าประเทศไทยของเราอยู่ที่ไหน

แน่นอนครับ ในอดีตเราชื่นชมกับการที่เราเป็นผู้ส่งออกสินค้าเกษตรรายใหญ่ของโลก เช่น ข้าวอันดับหนึ่ง แปดล้านตัน เก้าล้านตัน แต่นั่นมันเป็นเพียงแค่มิติเดียว เหรียญมีสองด้าน

มิติที่ผมและพรรคอนาคตใหม่สนใจคือเรื่องของประสิทธิภาพ คือเรื่องของประสิทธิผล เรื่องของผลผลิตต่อไร่ ผลผลิตต่อเฮกเตอร์ (1 เฮกเตอร์ เท่ากับ 6 ไร่ 1 งาน) การลดต้นทุน นี่คืออีกด้านหนึ่งที่เราอาจจะละเลยไป

ข้อมูลข้างหลังของผมนี้เป็นผลผลิตต่อตัน ต่อเฮกเตอร์ จาก International Rice Research Insitute ซึ่งเป็นองค์กรระดับสากลที่เก็บข้อมูลเกี่ยวกับข้าวเกือบทุกประเทศมามากกว่า 50 ปี

เราไปดูข้อมูลกันครับ

ข้อมูลล่าสุดเรื่องผลผลิตต่อตันต่อเฮกเตอร์คือปี 2557 ประเทศไทยผลิตได้อยู่ประมาณที่ 3 ตัน / เฮกเตอร์ ประเทศที่ผลิตได้ดีที่สุดเป็นเบอร์ 1 คือประเทศออสเตรเลีย ที่ 10.7 ไล่ลงมาเป็นอียิปต์ มีทั้งจีนมีทั้งเวียดนาม ถ้าเรามามองเรื่องการเกษตรในมิตินี้ ท่านจะเห็นเลยว่าเรายังมีงานที่ต้องทำกันอีกเยอะ นั่นเป็นแค่นัยยะแรกของสไลด์นี้

ดูอีกนัยยะหนึ่ง ในแนวนอนลงมา

ดูมาถึงปีนี้ครับ 2504 ท่านดูว่าประเทศไทยอยู่ที่ไหน แล้วท่านดูเพื่อนที่เป็นคนเอเชียกับอาเซียน จีนกับเวียดนาม เริ่มต้นมาพร้อมๆ กับเรา ห้าสิบปีจีนโตขึ้นไปอีกสามเท่าในเรื่องของผลผลิต ในเรื่องของประสิทธิภาพ ในเรื่องของประสิทธิผล เวียดนามโตไปสองเท่า

ประเทศไทยแทบจะไม่กระเตื้องเลย

บางท่านอาจจะมองภาพนี้แล้วคิดว่านี่คือปัญหาหรือนี่คือสิ่งที่จะต้องคิดเป็นลบ แต่สำหรับผมแล้ว ผมคิดว่านี่คือโอกาส และนี่คือศักยภาพ

ท่านลองดูว่าสิ่งที่ประเทศเราทำได้กับสิ่งที่เป็นไปได้ มันมากขนาดนี้ แค่เรา disrupt (ทำให้เกิดการปรับ เปลี่ยนแปลง อย่างสิ้นเชิง) มันให้ได้ครึ่งเดียวก็พอ แค่-ครึ่ง-เดียว-ก็-พอ นี่คือการพลิกประเทศเลย

นี่คือการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ให้กับการเกษตร และให้กับประเทศไทย

มาถึงดูวิธีว่าเราจะต้องทำยังไง แน่นอนครับ เราต้องเอาเทคโนโลยี เอาวิธีการจัดการเข้าไปจับในโซ่มูลค่าของการเกษตร ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ

เรื่องของต้นน้ำ เราต้องมาดูกันเลยครับ เราต้องละเอียด และเราต้องดูให้รู้กันเลยว่าปัจจัยการผลิตของการทำการเกษตรมีอะไรบ้าง

แรงงาน

ปุ๋ย

น้ำ

ยาฆ่าแมลง

เมล็ดพันธุ์

ผมถามจริงๆ เถอะ ปัจจัยผลิตแค่ 5 อันนี้เนี่ย ต้นทุนรวมกัน 4,450 บาท / ไร่ นี่คือข้อมูลจากกระทรวงเกษตร

ถ้าเราเอาเครื่องจักรเข้าไปจับที่แรงงานล่ะ จะลดค่าแรงงานลงได้มั้ย 30-50%

ถ้าเราเอาระบบการจัดการน้ำ เอาระบบชลประทานเข้าไปจัดการต้นทุนน้ำล่ะ มันจะลดลงได้มั้ย 30-50%

ถ้าเราเอาปุ๋ยชีวภาพราคาถูกเข้าไปทดแทนปุ๋ยเคมี เราจะลดลงมาได้มั้ย 30-50%

นี่คือแค่ต้นทุนในแง่ของการผลิตนะครับ

สองแท่งสุดท้ายผมเรียกมันว่าต้นทุนโครงสร้าง

ต้นทุนโครงสร้างหมายความว่าชาวนาชาวไร่ที่ไม่มีที่ทำกิน ต้องเช่าที่ ถ้าเป็น สปก. ไร่ละ 1,000 ถ้าเป็นโฉนดไร่ละ 2,000 ไม่มีที่ ไม่มีทรัพย์สิน ไม่สามารถค้ำประกันหนี้ในระบบได้ ต้องออกนอกระบบ ดอกเบี้ยเดือนหนึ่ง 3% เดือนหนึ่ง 5% เดือนหนึ่ง 7% ท่านคูณด้วย 12 เร็วๆ 36% ต่อปี 60% ต่อปี 72% ต่อปี รวมๆ กันแล้ว 7- 8,000 บาท / ไร่

นี่คือสิ่งที่ผมและพรรคอนาคตใหม่ต้องการจะเข้าไปแก้ปัญหา เกาให้มันถูกที่คัน ลดต้นทุนลง เพิ่มประสิทธิภาพ เพิ่มประสิทธิผล เพิ่มผลผลิตต่อไร่

ถ้าต้นทุนเขาต่ำลงมาได้ 30-50% ข้าวจะตันละ 22,000 จะตันละ 15,000 จะตันละ 8,000 เกษตรกรเขาก็อยู่ได้อย่างมีศักดิ์ศรี

นี่คือการที่เราเอาเทคโนโลยีใหม่ๆ เข้าไปจับ เอาเครื่องจักรเข้าไปจับ เอาเครื่องไม้เครื่องมือให้กับชาวนาชาวไร่เขาสามารถจะเพิ่มประสิทธิภาพของตัวเองได้

แน่นอนครับ ต้นน้ำอย่างเดียวก็ไม่พอ ต้องลงไปถึงปลายน้ำด้วย

13 ปีที่แล้วผมเป็นข้าราชการอยู่กระทรวงพาณิชย์ ทุกการประชุม ไม่ว่าจะเป็นท่านปลัด ท่านรองปลัด ท่านอธิบดี ทุกคนจะพูดเหมือนกันหมดว่า สินค้าการเกษตรนี่มันเพิ่มมูลค่าอะไรได้บ้าง ประชุมครั้งนั้นไม่มีใครตอบได้

13 ปีผ่านมาผมตอบได้แล้ว

ถ้าเราเอาวิทยาศาสตร์เข้าไปจับสินค้าการเกษตร เราสามารถที่จะดึงโปรตีนออกมาจากข้าว ทดแทนโปรตีนที่ออกมาจากถั่วเหลืองสำหรับคนที่แพ้ถั่ว สำหรับคนที่ไม่ต้องการการตัดต่อพันธุกรรม

ถ้าเราเอาเทคโนโลยีไปจับข้าว เราจะสามารถดึงเอาแคลอรี่ออกมาจากข้าวได้ครึ่งหนึ่ง จากข้าวจานหนึ่ง 300 แคลอรี่ เหลือแค่ 150 แคลอรี่ เพื่อที่จะตอบโจทย์คนที่รักสุขภาพ คนที่ต้องการลดน้ำหนัก

ถ้าเราเอางานวิจัย เอาเทคโนโลยีเข้าไปจับอีก เราจะสามารถสกัด Ferulic acid หรือ Phytosterols ที่อยู่ในอุตสาหกรรมยา และอุตสาหกรรมเครื่องสำอาง นี่คือการดึง เพิ่มมูลค่าจากการที่สินค้าเกษตรอยู่แค่ในอุตสาหกรรมเกษตร กลายเป็นอุตสาหกรรมชีวภาพหรือ Bio Economy หรือเศรษฐกิจสร้างสรรค์ หรือ Creative Economy

ศักยภาพของข้าวมันไม่มีที่สิ้นสุดจริงๆ

ผมทราบครับว่าท่านอ่านรายละเอียดไม่ออก ผมตั้งใจให้เป็นอย่างนั้น (เพื่อให้เห็นการแตกคุณประโยชน์จากข้าวที่มากมายมหาศาลจนอ่านไม่ไหว)  แต่สิ่งที่ผมอยากให้ท่านดูนัยยะสำคัญของมันก็คือว่า สิ่งที่เราไม่มีความรู้แต่มีวัตถุดิบ แต่ประเทศอื่นเขาไม่มีวัตถุดิบแต่มีความรู้ มันสามารถทำให้เราเพิ่มศักยภาพของข้าว เพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกรตามมา

นี่คือความหมายของคำว่าเกษตรก้าวหน้า เกษตรที่มีเทคโนโลยี เกษตรที่มีการเพิ่มมูลค่า

แต่ความเป็นจริง อย่างไรก็ตาม เกษตรไทยจะก้าวหน้าไปไม่ได้เลย - - ไม่ได้เลยจริงๆ ถ้ามันยังมีตัวถ่วง ถ้ามันยังมีอุปสรรค ถ้ามันยังมีโซ่ 2 อันล็อกขาของชาวนาไว้ สิ่งที่ผมพูดนี้หมายถึงอะไร หนึ่ง โซ่อันแรกคือเรื่องของที่ดิน โซ่ที่สองคือเรื่องของหนี้

ทุกท่านทราบไหมครับ 6 ล้านคน เกือบ 10% ของประชากร ชาวนา 6 ล้านคนไม่มีที่ดินทำกินเป็นของตัวเอง หนึ่งในนั้นคือลุงกุ ท่านเป็นเกษตรกรอยู่ที่จังหวัดกำแพงเพชร ท่านบอกผมว่า ลุงสู้เรื่องที่ดินทำมาหากินมาตั้งแต่ลุงอายุยี่สิบสอง ตอนนี้ลุงแกอายุเจ็ดสิบสองแล้ว ห้าสิบปีผ่านไปที่เขาสู้มาเพื่อแค่ให้มีที่ดืนทำกินเป็นของตัวเอง เรื่องของป่าทับที่ที่มันเก่าแก่โบราณมากมาย ไม่ได้มีแค่ที่กำแพงเพชร อุตรดิตถ์ เชียงใหม่ก็มี เชียงรายก็มี มุกดาหารก็มี กำแพงเพชรก็มีครับ

พวกนี้มันเป็นโซ่ตรวนที่ทำให้เขาไม่สามารถก้าวหน้าต่อไปได้ในอนาคต

เรื่องของที่ดินนี้ พรรคอนาคตใหม่ขอเสนอข้อเสนอที่จะปลดล็อกที่ดินทำกินทั้งหมด 4 ข้อ

1) ระงับข้อพิพาทระหว่างรัฐกับประชาชนที่เขาแค่ต้องการที่ดินทำกินเท่านั้น

2) ถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องสะสางพื้นที่ป่า ขีดเส้นกันใหม่ และแก้กฎหมายป่าไม้ที่มันซ้ำซ้อน

3) จัดการพื้นที่ร่วมกันให้คนอยู่ร่วมกับป่าได้ ชุมชนกับองค์กรปกครองท้องถิ่นต้องทำงานร่วมกัน ใช้พื้นที่อย่างเหมาะสม

ส่วนป่าที่ยังเป็นป่าอยู่ทั้งๆ ที่มันหมดสภาพไปแล้ว ใช่ครับยังเป็นป่าอยู่เพราะกฎหมายมันเขียนมาหลายปีแล้ว เทศบาลก็สร้างอยู่ในเขตป่าโดยที่ไม่มีโฉนด สถานีตำรวจ กระทรวงมหาดไทยแท้ๆ ก็สร้างสถานีตำรวจโดยที่ไม่มีโฉนด ผมเห็นมากับตา โรงพยาบาลของตำบล ของอำเภอ ก็สร้างขึ้นมาโดยที่ไม่มีโฉนด ผ่านมากี่ปีแล้ว

4) ถึงเวลาแล้วที่เราต้องออกเอกสารสิทธิ์ในพื้นที่ที่มันหมดสภาพป่าไปแล้ว และให้มันสอดคล้องกับความเป็นจริงเสียที

นี่คือการปลดล็อกที่ดินทำกิน

เรื่องที่สองก็คือเรื่องหนี้ ซึ่งเป็นเรื่องต่อเนื่องกัน ถ้าท่านไม่มีทรัพย์สินเป็นของตัวเอง ท่านไม่มีที่ดินเป็นของตัวเอง ท่านจะเอาอะไรไปค้ำประกันในการเข้าสู่ระบบทุนนิยม ในการกู้ธนาคาร ในการตึ๊งธนาคาร ในการตึ๊งแบงก์

พรรคเข้าใจถึงความยากลำบากของเกษตรกร เรามี 2 นโยบายเพื่อที่จะแก้ปัญหาเกษตรกร

ข้อที่หนึ่งคือ การปลดหนี้ เกษตรกรจำนวนมากอาจจะหมดศักยภาพแล้ว มีปัญหาทางสังคม ชราภาพ ทุพพลภาพ พิการ สูญเสียหัวหน้าครอบครัวไป เราตั้งวงเงินตรงนี้ไว้ 4 พันล้านบาทเพื่อที่จะปลดหนี้ให้กับเกษตรกรเหล่านี้ ให้เขาสามารถลืมตาอ้าปากได้

 

แต่สำหรับเกษตรกรที่ยังมีศักยภาพ แต่อาจจะมีวิกฤตอะไรสักอย่างหนึ่ง ยังอยากที่จะเป็นเกษตรอยู่ จ่ายเงินดอกบวกต้น มากกว่าวงเงินที่กู้ไว้ เราจะมีวงเงินที่จะปรับหนี้เกษตรกรให้เขา ปีละ 25,000 ล้านบาทเป็นเวลา 4 ปี รวมเป็นวงเงิน 1 แสนล้านบาท เพื่อให้ทุกคนลืมตาอ้าปากและกลับคืนสู่ชีวิตที่ปกติของทุกคนได้

แน่นอนครับ การทำเกษตรก้าวหน้าก็ดี การจัดการเรื่องที่ดินก็ดี เรื่องปรับหนี้เกษตรกรก็ดี ไม่มีใครคนใดคนหนึ่งทำเองได้ ผมอยากจะส่งข้อความไปถึงพี่น้องเกษตรกรทั่วประเทศไทย ว่าผมและพรรคอนาคตใหม่เป็นกำลังใจให้พวกท่าน ท่านอย่าเพิ่งหมดความหวัง เท่าที่ผมเล่าให้ฟังมา ถ้ามันทำให้กระดิ่งในใจท่านดังได้ เหมือนที่ทำให้กระดิ่งในใจผมดังได้เนี่ย เท่านี้ผมก็ประสบความสำเร็จแล้ว

ผมและทุกคนในพรรคอนาคตใหม่ไม่ใช่นักรบห้องแอร์ เราละเอียด เราลงพื้นที่ เราลงไปคลุกกับเรื่องจริง วันนี้ลางานท่านหัวหน้าพรรคไว้แล้ว ไม่ค่อยเข้าพรรค จะลงพื้นที่อย่างเดียว ท่านหัวหน้าพรรคอนุญาตแล้วด้วย

และหวังว่าเราจะได้เจอกันครับ

ขอบคุณครับ