fbpx

ฝันเฟื่องเมืองจันท์ : ปลดปล่อยศักยภาพด้วยการกระจายอำนาจ

 

อาทิตย์ที่ 16 มิถุนายน 2562 ปิยบุตร แสงกนกกุล ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อ และเลขาธิการพรรคอนาคตใหม่ ร่วมด้วยอีกหนึ่ง ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อของพรรค พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ และ 3 ส.ส. แบบแบ่งเขตของอนาคตใหม่ ที่มาจากการชนะเลือกตั้งยกจังหวัดจันทบุรี ร่วมกิจกรรมชื่อ “ฝันเฟื่องเมืองจันท์” ที่ศาลากระต่าย เทศบาลเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี

ปิยบุตร เปิดงานด้วยหัวข้ออภิปราย “ปลดปล่อยเมืองจันท์ ทำไมต้องยุติระบบรัฐราชการรวมศูนย์” กล่าวถึงอำนาจในท้องถิ่นซึ่งในความเป็นจริงเป็นของคนเมืองจันท์มาตั้งแต่ต้น จนกระทั่งประเทศไทยประกาศใช้วิธีรวมอำนาจเข้าสู่ส่วนกลาง เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้รัฐ  ตราบจนกระทั่งมีการเกิดขึ้นของรัฐธรรมนูญ 2540 แนวคิดเรื่องการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจึงหวนกลับมาอีกครั้ง

 

 

องค์ประกอบสำคัญของการกระจายอำนาจคือ

  1. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องมาจากการเลือกตั้งของคนในพื้นที่เท่านั้น  ไม่ใช่การแต่งตั้งมาจากส่วนกลาง ถึงจะเรียกว่าเป็นรัฐที่กระจายอำนาจโดยแท้จริง
  2. ต้องมีภารกิจหรืองานให้องค์กรเหล่านี้ทำ มีอิสระในการตัดสินใจได้ด้วยตนเอง
  3. งบประมาณของท้องถิ่น ซึ่งต้องได้มาจากภาษีท้องถิ่น  ไม่ใช่การเอาภาษีท้องถิ่นเข้าไปสู่ส่วนกลางแล้วทยอยกระจายกลับมาทีหลัง
  4. ความอิสระของบุคลากร นั่นคือการมีข้าราชการส่วนท้องถิ่นในการทำงานท้องถิ่นจริงๆ  ไม่ใช่การหยิบยืมบุคลากรจากหน่วยงานต่างๆ มาช่วยงาน
  5. อำนาจในการกำกับดูแลจากส่วนกลาง ซึ่งไม่ใช่การบังคับบัญชา เช่น  ผู้ว่าราชการจังหวัดซึ่งทำได้เพียงกำกับดูแล ไม่จำเป็นที่ท้องถิ่นต้องขออนุญาตส่วนกลางหรือผู้ว่าราชการจังหวัด ราชการส่วนกลาง และส่วนภูมิภาคมีอำนาจแทรกแซงการทำงานของท้องถิ่นแบบที่เป็นอยู่ในขณะนี้

 

 

ทุกวันนี้การปกครองท้องถิ่นถอยหลังเข้าคลองนับตั้งแต่ คสช. ครองอำนาจ เราไม่มีการเลือกตั้งส่วนท้องถิ่น อีกทั้ง คสช. ยังออกคำสั่งปลด-แขวนผู้บริหารท้องถิ่นจำนวนมาก

มิหนำซ้ำในรัฐธรรมนูญ 2560 ยังเขียนเอาไว้ด้วยว่า  ผู้บริหารส่วนท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแบบพิเศษ อาจไม่ต้องมาจากการเลือกตั้งก็ได้ ตลอด 5 ปีมานี้ ภารกิจ อำนาจ บุคลากร และงบประมาณของท้องถิ่นลดน้อยถอยลงไปทั้งในแง่ปริมาณและในแง่ความเป็นอิสระ  ราชการส่วนกลางและภูมิภาคมีอำนาจที่เกือบๆ จะเป็นการบังคับบัญชาท้องถิ่น

 

 

ต่อไปองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ได้รับการเลือกตั้งจากคนในพื้นที่ อาจไม่มีอำนาจทำอะไรได้มากนัก  เพราะติดขัดกฎหมายจำนวนมากที่เป็นอุปสรรคต่อการกระจายอำนาจ

ในส่วนของสนามการเลือกตั้งท้องถิ่นนั้น ที่ผ่านมาพรรคการเมืองไม่ค่อยส่งตัวแทนพรรคลงแข่งเท่าไรนัก  จะมีข้อยกเว้นก็เพียงการเลือกผู้ว่าฯ กรุงเทพ เนื่องจากพรรคการเมืองกลัวคนในพรรคขัดแย้งกันเอง แต่พรรคอนาคตใหม่ไม่เชื่อเช่นนั้น  เราเชื่อว่าการขับเคลื่อนการเมืองท้องถิ่นในนามพรรคเป็นความท้าทายไม่ต่างกันกับการเมืองระดับชาติ